اوضاع اجتماعی ایران قبل از اسلام – تاریخ ما

م زاده شد، جهان او از همان زمان باستانی شده بود. ناصرالدین شاه این پادشاه بی لیاقت ترین شاه تاریخ ایران بود که در دوران ۵۰ سال حکومت خود در حالیکه جهان در اوج پیشرفت تمدن بود، ایران را پنجاه سال از تمدن عقب تر برد. اما دو دوران تاریخی شاخص در تاریخ این کشور وجود دارد : یکی زمان قبل از ورود اسلام و به نوعی دوران باستان ایران که در آن شمشیرها رده های خاص خود را داشتهاند و بیشتر از شمشیرهایی که طراحی ایرانی و ترکیبی از انواع دیگر شمشیرهای دیگر داشتهاند استفاده میکرده اند و مرحله بعد از زمان ورود اسلام و اعراب به ایران که به طور کل شمشیرهای ایرانی تحت تأثیر شمشیرهای عربی قرار میگیرند ؛ دور ذهن نیست که برادری خاصی بین شمشیرهای مغولی و عربی وجود دارد به همین دلیل بعد از ورود مغول ها به ایران این روند تثبیت شد و دیگر ایران هیچگاه به دوران تولید شمشیر های عصر باستان خود بر نگشت.

برای مطالعه تاریخ ایران باستان در حال حاضر کتابهای خوب زیادی وجود دارد که به دست مورخان و محققان ایرانی و خارجی نوشته شدهاند. مشیرالدوله که سالها در سمتهای گوناگون دولتی از جمله نخستوزیری فعالیت داشت. در حدود ۳۰۰ سال طول کشید تا این تقویم بهشکل نهایی خود در بیاید و از زمان پادشاهی داریوش به بعد، استفاده از تقویم ایرانی-دینی مزدیسنا در ایران رواج پیدا کرد.در گاه شمار زرتشتی ایران باستان، نام ماهها به نام ایزدان زرتشتی بود. البته می توان ردی از انواع رده های شمشیر در ایران دید از شمشیرهای شبیه دائو چینی تا انواع رومی، یونانی آن و این به همان دلایلی است که در قبل اشاره شد.

ایرانی ها معمولا از سلاح هایی با وزن سنگین ، چیزی ما بین شمشیرهای عربی و اروپایی یا رومی را مورد استفاده قرار می داده اند ، اما باید اذعان داشت به بی سلیقگی اروپایی ها و آنگلو ساکسون ها نبوده اند. ساختار هر قسمت شبیه به هم است به این صورت که ما از دستاوردهای مهندسی و معماری هر امپراطوری، به عنوان یک منشور استفاده میکنیم و از طریق آن به نمایش فرهنگ و تاریخ آن میپردازیم. مطالعه کتبی همچون «خلقیات ما ایرانیان» نوشته محمدعلی جمالزاده و یا خاطرات حاجی سیاح نوشته… این کتاب نایاب و قدیمی، از بزرگترین و مورد اعتمادترین منابع برای مطالعه و پژوهش تاریخ ایران باستان است.

در این نوشته قصد داریم کتاب تاریخ ایران باستان اثر استاد حسن پیرنیا ، یکی از مهمترین منابع کلاسیک برای مطالعه تاریخ ایران باستان را به شما معرفی کنیم. «من هرگز از جماعتی که در وسط شهر خود میدان خاصی دارند تا در آنجا یکدیگر را با سوگند و چانهزدن فریب دهند باکی ندارم. پس از افشاریان، زندیان (۱۷۹۶-۱۷۵۰ میلادی) بر اریکه قدرت تکیه زدند و در دوره حکومت آنها شهر شیراز به پایتختی انتخاب گردید و به شهری باشکوه و بزرگ تبدیل شد.

تکنیک در هنر رزم ایران جایگاه داشته اما غنای آن به اندازه شرق آسیا نبوده و با ترکیب قدرت بدنی آنرا جبران میکرده اند. ایرانیان مردمانی بلند قامت و با هیکل هایی درشت بوده اند و در هنرهای رزمی نیز مهارت های ستودنی داشته اند تا جایی که رزم در میان آنها جایگاهی ویژه داشته و ورزش باستانی و زورخانه ای ایران یادگاری از آن دوران کهن است ؛ هر چند هیچگاه دارای ورزش های رزمی مدون نبوده و بیشتر از همان روش تمرنی ، ممارست و تجربه برای تربیت مبارزان خود استفاده میکرده اند. این دولت در دوره اى از تاریخ ایران از بزرگترین نیروهاى این منطقه شد.

پس از مغولها، تیموریان (۱۵۰۶-۱۳۷۰ م) به خاک ایران هجوم آوردند و بار دیگر سرزمین ایران را عرصه تاخت و تاز و غارت قرار دادند. او بسیار موشکافانه در کتابش ابتدا نظرات مورخان گوناگون را درباره رویدادهای تاریخی آورده و پس از آن خودش به تحلیل، جمع بندی و نتیجهگیری پرداخته است که این ویژگی از نقاط قوت کتاب او به شمار میرود. شصت سال پس از آنکه این نخستین دسته مهاجران در گجرات امنیت یافتند، جمعی دیگر از بهدینان به آنان پیوستند و نوادگان این مهاجران هنوز در هند آیین نیاکان خود را پاس میدارند، و به پارسیان شهرت دارند.

در رده بسیار بالایی قرار داشته اند. در فصل پایانی، نویسنده، ضمن بررسیِ برخی عللِ برپاییِ طوفان انقلاب و چگونگیِ فروپاشیِ نظام سلطنتی، به پیریزیِ نظم جدید و ساختار نظام نوین میپردازد و دورههای دولت اعتدالیِ انتقالی (بازرگان) و اختلافات آن با آیتالله خمینی، مرحلهی تثبیت نظام (۶۸-۱۳۵۹)، دورهی ترمیدور (۸۴-۱۳۶۸) و ظهور گفتمانِ جدیدِ مدنیخواهی در جامعهی ایران، روی کار آمدنِ محافظهکاران از سال ۸۲ به بعد و بالاخره ایران کنونی را مورد تحلیل و واکاوی قرار میدهد. بیشتر کتابهای آبراهامیان به فارسی ترجمه شدهاند و در بازار کتاب ایران یافت میشوند. آبراهامیان در بخش پایانی این فصل به پیامدهای شکلگیری دولت تکحزبی در حکومت پهلوی پرداخته است.

کما اینکه در بخش روم اشاره شد که شاید تولید با تیراژ بالا باعث قربانی شدن کیفیت و زیبایی در شمشیرهای رومی شده بوده است. آنها تنها در ایران توانستند بر گروهی از سازمان حکومتی بزرگ دست بیابند و قطع نظر از اینکه خلفای عباسی تا چه حد خود را دنبالهرو خلفای راشدین جلوه می دادند، ولی در عمل دستگاه خلافت جدید، یک امپراطوری شده بود، با نیازها و مظاهر آن. این پادشاه نامدار با 70 سال حکومت ،بیشترین مدت پادشاهی در تاریخ ایران را داشت . چنانچه بخش فرهنگ و هنر نمناک بازگو کرده است این پادشاه در 30 سال حکومت خود هزاران زن گرفت .

خوارزمشاهیان ، نیشابور را پایتخت خود قرار دادند و ۱۵۴ سال نیز حکومت کردند. در کنار شرایط آب و هوایی و جغرافیایی خود گوناگونی اقوام تابعه نیز که علاقه به استفاده از تسلیحات خاص خود داشتهاند و یا دارای شمشیرهای مختلفی بودهاند باعث نوعی فراخی استفاده در شمشیرهای مورد استفاده در این کشور در طول تاریخ بوده ؛ هر چند همیشه نوعی شمشیر به طور قالب و عمومی به عنوان سلاح اصلی و سازمانی در نیروهای نظامی آن استفاده میشده است.

ایران سرزمینی پهناور و بزرگ است که در طول دوران پر فراز و نشیب خود دستخوش تطور و تلاطم فراوان بوده ؛ کشوری که در چهار راه بزرگ دنیا قرار گرفته و دروازه آسیا و اروپا و آفریقا بوده است. در کنار این موارد ساختار بدنی مردمان اصلی فلات ایران به آنها اجازه داشتن نیروهای مؤثر برای هر شرایط و منطقه جغرافیایی و آب و هوایی را میداده که به طور مثال میتوان گفت: نیروهای گرمانی که مردمان ساکن در کرمان کنونی بودهاند به دلیل سرعت عمل و تبحر در شمشیر زنی به عنوان نیروهای ضربتی و ویژه مورد استفاده سپاه ایران بودهاند که شاخصه آنها جابجایی سریع بوده است ؛ نیروهای کارد که مردمان کرد و مناطق غربی و شمالغربی ایران بودهاند به دلیل تحمل بسیار ، بدنهای مقاوم به دلیل زندگی در کوهستانهای صعب العبور زاگرس ، هیکل های درشت و قوی و پایداری آنها همیشه در نواحی کوهستانی به عنوان نیروهای ویژه کوهستانی مورد استفاده بودهاند و در جناح هایی که نیاز به مقاومت و پایداری تا سر حد مرگ بوده از این نیروهای استفاده میشده است ؛ تا جایی که اعراب زمان ورود به ایران و رویارویی با این مردمان توسط فرمانده ارشد خود خطاب قرار می گیرند: این مردمان از کاردها هستند آنها از مرگ ترسی ندارند و شکم خود را به نیزهای شما می زنند و تا توان و جانی دارند می جنگند.

دیدگاهتان را بنویسید