تاریخ ایران از آغاز تا کنون

مهاجرتهای ادواری اقوام چادرنشین از استپهای آسیای مرکزی در سراسر هزاره دوم ادامه داشت، و شاید بین سالهای ۱۱۰۰ و ۱۰۰۰ ق. مادها از سواران تیرانداز نیز استفاده میکردند که این عمل نظامی را از اجداد خود، چادرنشینان استپهای آسیای مرکزی به ارث برده بودند. ایران باستان، مانند بسیاری از اقوام خاور نزدیک، بخش مهمی از اندیشههای سیاسی، نظامی و فرهنگی خود را از تمدنهای بسیار موفقی که در امتداد رودهای فرات و دجله تشکیل شده بود به ارث بردند. بر اساس سالنامههای باقیمانده آشوری، در نیمه قرن نهم قبل از میلاد، دو قوم آریایی کاملاً در ایران مستقر شده بودند: یکی «مادا» که آنها را «مادها» مینامیم و عمدتا در بخش شمال غربی فلات و در اطراف شهر اکباتان (همدان امروزی) اقامت گزیدند و دیگری «پارسوا»، یعنی پارسیان، که سرانجام سرزمین عیلامی کهن فارس را اشغال کردند.

در بخش نخست، جنبش سوسیالیستیِ میان سالهای ۲۰ تا ۲۸ به عنوان نخستین چالش واقعیِ اعیان و اشراف و قدرت اجتماعی و سیاسی حزب توده و تأثیر فرهنگیِ این حزب مورد بررسی قرار میگیرد. گرچه بسیاری از سپاهیان کیاکسار از مادهای بومی بودند ولی او به استخدام سرباز از سایر قبایل کوچکتر ایرانی که دستنشانده مادها محسوب میشدند یا به حمایت قدرت ماد وابسته بودند نیز پرداخت. آغازگر حکومت سلجوقیان طغرل بود و بعد از او آلب ارسلان، ملکشاه، سلطان سنجر و دیگر شاهان در این دوران حکومت می کردند سلجوقیان با شکست غزنویان حکومت خود را آغاز کردند و قدرت خود را با وزرای بزرگ تثبیت کردند .

بعد از مرگ اسکندر مقدونی ، سردار او سلوکوس با ایجاد حکومت سلوکیان فرمانروایی خود را آغاز کرد . پس از حمله اسکندر به ایران و سلسله سلوکیان تا دوره پارتیان، دین بودا نیز در ایران پیروانی یافت و در حدود پایان دوره سامانیان، اعتقاد به این دین متوقف شد. با گذشت زمان سومریان نیز جذب اقوام مشهورتری به نام بابلیان شدند که پایتختشان بابل، در کنار رود فرات و حدود پانصد کیلومتری شمال غربی خلیج فارس قرار داشت. او در حدود سال ۵۳۰ ق. به تخت سلطنت در سال ۶۲۵ ق. م به اندازه کافی نیرومند شده بودند که حداقل تهدیدی برای آشوریان به شمار آیند، چرا که سالنامههای آشوری به دو لشکرکشی به ماد اشاره دارند که به ترتیب به فرماندهی شاه تیگلت پیلسر سوم (سلطنت از سال ۷۴۴ تا ۷۲۷) و شاه سارگون (سلطنت از سال ۷۲۱ تا ۷۰۵) انجام گرفته است.

از این ایرانیان نخستین بار در زمان سلطنت شلمنصر سوم((۸۵۸ ـ ۸۲۴ ق. از این دو قوم جدید ایران باستان، مادها نخستین قومی بودند که در امور خاور نزدیک برتری نظامی و سیاسی یافتند. روز ششم فروردین روز نوروز بزرگ بود و در تقویم زرتشتیان باستان، خرداد روز نامیده میشد. زرتشتیان این روز را زمان تولد پیامبر خود میدانستند و گرامی میداشتند. جنگهای ایران و یونان در زمان داریوش آغاز شد. «گاه اندیشیده شده است که پیدایش این اشیای سفالی خاکستری در غرب ایران به معنای آغاز ورود ایرانیان، نیاکان… اشیای سفالی خاکستری غرب ایران متعلق به عصر آهن ظاهرا از اشیای خاکستری عصر متأخر مفرغ که در کاوشگاههای…

م به غرب ایران باستان سرازیر شده باشند. این واقعیت ممکن است بیانگر آن باشد که مردمی که از این سفالگری استفاده میکردهاند از شرق به غرب ایران آمده بودهاند… به طور خلاصه تاریخ ایران را میتوان به دو دوره مهم تقسیم کرد که تاثیرات زیادی بر تاریخ مردمی داشته که در داخل و خارج این کشور زندگی میکنند. م بود؛ دورهای که آنها سنگنبشتههایی به زبان یکتای خود باقی گذارده و به تولید صنایع دستی بسیار عالی طلایی، نقرهای و مفرغی پرداخته و به طور کلی از رفاه زیادی برخوردار بودهاند.

آشوریان وقتی منطقهای را فتح میکردند، در آنجا یک مقام محلی با یک پادگان کوچک باقی میگذاشتند تا وضعیت محلی و هر گونه فعالیت براندازی را گزارش دهد. این گزارشهای جاسوسیتوسط پیکها فرستاده میشد و به موقع به آشوریان هشدار میداد که هماهنگ با دستنشاندگان وفادار به اقدامات جبرانی بپردازند. آشوریان برجستهکاریهایی از این عصر تراشیدهاند که استحکامات مادی را با برج و بارویی نشان میدهد که در آن شکافهایی وجود دارد و مدافعان از درون این شکافها میتوانستند سلاحهایی را موشکوار به سوی حملهکنندگان پرتاب کنند.

این برجستهکاری از کاخ آشور بانیپال ارابه جنگی سلطنتی سنگینی را نشان میدهد که چهار تن خدمه دارد و یک سوار کماندار در جلو از آن حمایت میکند. در فصل نخست با عنوان «شاهان مستبد»: دولت و جامعه در دورهی قاجار ، نویسنده گزارشی عمیق از ساخت و بافت اجتماعی ایران، وضعیت دولت قاجار، ارتباط آن دولت با نیروها و گروههای مختلفِ اجتماعی از جمله طبقات، نظامیان، روحانیان، متنفذان، ایلات و در نهایت شیوهی زمامداری قاجارها ارائه میدهد. ولی در نهایت توسط خوارزمشاهیان، به حکومت خود پایان دادند.

کتابهای زیادی دربارهی تاریخ معاصر ایران منتشر شده است ولی در بسیاری از آنها غرضورزیهای حزبی و نبودن منابع کافی به وضوح به چشم میخورد. پادشاهیهایی که در تاریخ از آنها یاد شده بر دو گونه اداره میشوند: یا به دست پادشاهی که مردم همه بندگان اویند و وزیرانش در سایه مرحمت او در اداره پادشاهی شرکت دارند، یا به دست شهریار و بزرگ زادگانی اداره میشود که جایگاه والای خویش را نه در سایه شهریار بهدست آوردهاند که از نیاکانشان به ارث بردهاند.

م پدیدار شد. ناحیه عیلام تقریبا شامل ارتفاعات جنوبی فلات، منطقه مشهور به فارس (نیز پارس یا پرسه) و نواحی کمارتفاع کناره خلیج فارس میشد، که از جمله شهر مهم شوش را نیز در بر میگرفت. م این ناحیه زیر تسلط سلسلهها، دولت ـ شهرها و امپراتوریهای کوچکی بود که همگی را به نام شهر اصلی آن سومر، که در نزدیکی خلیج فارس و جنوب شرقی عراق کنونی قرار داشت، تمدن سومری مینامند. سلسلههای بابلی که جانشین یکدیگر میشدند تا هزار سال بعد بر بینالنهرین تسلط داشتند. عیلامیها مدت درازی زیر تسلط سومریها بودند.

سومریها و بابلیان کامیاب نفوذ خود را به مناطق و اقوام همسایه خود نیز توسعه دادند که پیشرفتهترین آنها از لحاظ فرهنگی، ساکنان فلات ایران باستان بودند. اگرچه چندین گروه قومی وجود داشتند و در قسمتی زندگی میکردند که ما امروزه آن را فلات ایران مینامیم، اما مردم ساکن در این منطقه قلمروهای خود را به شکل دولتهای بزرگ، امپراتوریهای منطقهای، امپراتوریهای جهانی و … پاسخ به چند سوال انتخاباتی مهم چگونه مجلس با قانونگذاری زندگی ما را بهبود بخشید؟ ساختار هر قسمت شبیه به هم است به این صورت که ما از دستاوردهای مهندسی و معماری هر امپراطوری، به عنوان یک منشور استفاده میکنیم و از طریق آن به نمایش فرهنگ و تاریخ آن میپردازیم.

در این قسمت بیشتر کشاورزان میزیستند که هر روزه با زحمت به مزارع میرفتند (گرچه بعضی از آنها نیز در دهکدههای فرعی و کوچک گلی زندگی میکردند)… کمانداران و نیز بعضی از سربازان که هم از نیزه و هم کمان استفاده میکردند بسیار مراقب کمانهای خود بودند و تیرها را در یک ترکش یا تیردان چرمی که به شانه یا کمر میآویختند مینهادند. بعضی ارابههای آشوری کوچکتر و سبکتر از انعطاف بیشتری برخوردار بودند چون میشد آنها را از هم باز کرد و میتوانستند در زمینهای ناهموار حرکت کنند. آنها بعدها بخشى به اروپا و دستههائى به سمت ايران و هند حرکت کردهاند.

دیدگاهتان را بنویسید