حرکت جوهری در حکمت متعالیه (به زبان ساده)

همچنین این کتاب به منظور آشنایی با مباحث فلسفه اسلامی در سطح متوسط مطابق سرفصل درسی دانشجویان در رشتههای مختلف نوشته شده است. آنان کتاب را با شرح مختصری درباره ی چیستی فلسفه آغاز می کنند و پس از آن، با ورود به محوری ترین و مهم ترین مسائل فلسفی از آن جمله: مباحث مربوط به ماهیت وجود، معرفت، آزادی، خدا، اخلاق، سیاست، علم و هدف از زندگی انسان، خواننده را راهنمایی می کنند. این اثر تلاش نمیکند که دشواریها و تناقضهای عشق را از میان بردارد؛ بلکه داستانهای عاشقانه بسیارِ بهظاهر واگرا را بازمیگوید و به خاطر میآورد و در این امر، تنها به خواندن روایتها بسنده نمیکند، بلکه به بررسی اسطورهها و رمزها، تجریدها و شکلگیریها، ساختارها، چشماندازها، بلاغت، ژانر و شیوهها و شگردهای زبانی مربوط به عشق نیز میپردازد.

یک چاپ و ترجمه مربوط به انتشارات حکمت است و یک چاپ و ترجمهی دیگر مربوط به انتشارات چشمه. کتاب دیگر نیز تاریخ فلسفه راتلج است که در سه – چهار سال اخیر دو ترجمه از مجموعهی 10 جلدی آن روانهی بازار شده. در اینصورت فلسفه می تواند جایگزین علوم شود و دارای کاربرد تخصصی شود. این شامل منشاء، تکامل و سرنوشت نهایی عالم می شود. بعضی افراد عالم شناسی را با کیهان شناسی اشتباه می گیرند. در این فصل در مورد معرفت شناسی بحث میشود.

پس از آن به انتقادِ نورمن مالکولم از انتقادِ کانت پرداخته میشود و با بحث در باب سخنان آیریس مرداک در باب این برهان، صحبت در مورد برهان هستیشناختی به پایان میرسد. در خطابه آلکیبیادس، «حقیقت محسوس عشق» در شخص «سقراط» آشکار میشود و اروس در قالب محسوس وی تجسّم مییابد تا بدین ترتیب، ماهیّت فلسفه عشق روشن گردد. در این شیوه با طبقه بندی اشیاء بر اساس مابه الاشتراک و مابه الاختلاف و بیان طولی اوصاف یک شیء – مانند تعریف انسان به «جوهر ذوابعاد الثلاثه نامی حساس ناطق» – تلاش میشود تا اشیاء تعریف شوند، ولی یکبار میگوئید من میخواهم یک شیء را بشناسم تا تغییرش دهم.

دلیل این که بر پوشش بیشتر و کامل تر خانم ها تاکید می شود ویژگی های خاصی است که در خانم ها وجود دارد. درک لغات و مفاهیم ممکن است دشوار باشد و گاهی اوقات باعث می شود افراد از لحاظ ذهنی درگیر شوند. از مجموع آیات و حدیث فوق به خوبی استفاده میشود که هدف و فلسفهی وجوب حجاب اسلامی، ایجاد تزکیهی نفس، طهارت و عفت و پاکدامنی در بین افراد جامعه، و ایجاد صلاح و پیشگیری از فساد است.

این اختلاف در بررسی، محصول مقایسه و تطبیق است که جدای از آشنایی با جایگاه ازدواج در مسیحیت نمیتوان به سراغ علل و فلسفهی آن رفت؛ زیرا در سطور بعدی روشن خواهد شد که مسیحیت بعد از ناتوانی در حفظ طهارت و پاکی، ازدواج را تشریع مینماید و ازدواج در این آئین از یک جایگاه دست دومی برخوردار است. افلاطون مى گوید: «هیچ جاندارى گرایش به نظم و آهنگ ندارد و تنها آدمى از این موهبت برخوردار است.»11 پس معلوم مى شود یک هدف قانون را مى توان ایجاد نظم و قاعده در همه چیز، از موسیقى گرفته تا ورزش و تربیت و آموزش، دانست.

پس این مى تواند کاشف از قانون الهى باشد. از همان آغاز پیدایش فلسفه، عقیده متفکرانی که به این نوع پژوهش ها سرگرم بودند، این بود که نظریاتی را که درباره خود و جهان قبول می کنیم، باید مورد رسیدگی دقیق قرار دهیم تا ببینیم آیا عقلا پذیرفتنی هست یا نه.همه ما عقاید و معلوماتی درباره جهان و انسان حاصل کرده ایم؛ اما فقط معدودی از ما تامل و فکر کرده ایم که آیا این معلومات و عقاید قابل اعتماد و معتبر است یا خیر.

دو فصل آخر نیز به ترتیب در مورد فلسفهی ذهن و فلسفهی هنر هستند. فصل آخر این کتاب نیز نگاهی دارد به آنچه که نویسندگان نام «فلسفهی معاصر» بر آن نهادهاند. او فلسفه را شریف ترین و برترین علوم می داند که تحصیل آن بر هر متفکری واجب است؛ و شریفترین قسم فلسفه نیز در نظر او، علم به ذات احدیتخداوند می باشد. اما حداقل به شما کمک می کند تا متافیزیک را به زبان ساده برای هر فردی که می خواهید توضیح دهید.

من مطمئن هستم که افراد حداقل از خود پرسیده اند که آیا زندگی پس از مرگ و خدا وجود دارد یا خیر. تولید و پرورش انسانهای خدا پرست و موحد و نیکوکار و صالح، مطلوب خدای جهان آفرین است. یکی از مهمترین کتابهای او «کتاب فیلسوفان مرده» نام دارد که در آن چگونگی مردن شماری از مهمترین اندیشمندان از یونان باستان تا جهان معاصر را روایت کرده است. آیا نیروهای خوب بر جهان مسلطند یا نیروهای بد؟ و بر این اساس تأثیر ما بعد الطبیعه قدیم در سایر علوم بخصوص در حوزة علوم عملی آنها کاملاً مشهود است، زیرا که از منظر نگرش خودشان به کل جهان، تدبیر منزل، سیاست مدن و حتی علم اخلاق را تعریف کرده اند.

ما در مقاله سایت سلام دنیا، به تعریف متافیزیک به زبان ساده، و معرفی مختصر از شاخه ها و عناوین علوم ماوراء الطبیعه پرداختیم. متأسفانه بعضاً مظاهر مدپرستی در چادرهای مشکی نیز مشاهده میگردد، به گونهای که برخی از بانوان به جای استفاده از چادرهای مشکی متین و باوقار، به چادرهای مشکی، توری، نازک و دارای طرحهای جِلف و سبک که با هدف و فلسفه حجاب و پوشش تناسبی ندارند روی میآورند. است. گرچه امروز، برخی از این وظایف را دولت یا نهادهای دیگر اجتماعی بر عهده دارند، ولی این موجب سلب مسئولیت از خانواده نمیشود.

و بر فرض استدلالی بودن اخلاقیات، آیا همه احكام اخلاقی، اعم از احكام اصلی (Basic Judgements) و احكام فرعی (Derivative Judgements) استدلالپذیرند یا آنكه احكام اصلی بینیاز از استدلالند؛ چنانكه برخی از شهودگرایان و پیروان نظریه حس اخلاقی معتقدند؟ این فصل بر روی متافیزیک تمرکز دارد و به طور تاریخی نگاهی میاندازد به عقاید فلاسفهای همچون افلاطون، ارسطو، اپیکور، دکارت، اسپینوزا، هگل و کانت در مورد متافیزیک. در فصل «مسئله خودى در اخلاق» انواع «خود» و «خودپرستى» (خود شخصى، خود خانوادگى و خود ملى) و نیز نحوه مبارزه با آنها بیان شده و فضایل اخلاقى از منظر مکتب اسلام مورد بررسى قرار گرفته است.

فضایل عقلى دسته دوم به موجوداتى نظر دارند که تغییرپذیرند. «به عقیده من، یک تغییر در شهر کافى است که ماهیت این شهر را به کلى دگرگون کند. باز هم افلاطون تأکید دارد که هدف او از نوشتن قوانین، ارائه یک نمونه و یک الگو براى حکومت دارى بود: «من کوشیدم تا نمونه اى به دست دهم.» با این بیان، افلاطون به نوشتن قوانین به صورت جزئى مى پردازد و به ارائه ریزترین قوانین اجرایى در باب پرستش خدایان، ازدواج، اجراى احکام کیفرى، قضاوت، ثروت، انتخاب مکان شهر، انتخاب حاکمان و مناصب در شهر، قوانین لشکرى و کشورى، آموزش و پرورش، پاسبانان و دشتبانان و ده ها عنوان دیگر مى پردازد.

او از جامعه اى که پس از یک سیل فراگیر پدید آمده، دم مى زند; جامعه اى که افراد آن با یکدیگر مهربان بودند; رقابتى بین آن ها نبود. آیا آنگونه كه دوركیم میپنداشت، امرونهی جامعه میتواند معیار و ملاك خوبی و بدی باشد؟ و اگر ملاحظه مىكنيم كه امروز افراد محترم از اين قانون اسلامى كراهت دارند، عيب قانون نيست، بلكه عيب عمل كنندگان به قانون، و يا صحيحتر، سوء استفاده كنندگان از آن است، اگر در جامعه امروز هم ازدواج موقت به صورت سالم در آيد و حكومت اسلامى تحت ضوابط و مقررات خاص، اين موضوع را به طور صحيح پياده كند هم جلو سوء استفادهها گرفته خواهد شد و هم افراد محترم (به هنگام ضرورتهاى اجتماعى) از آن كراهت نخواهند داشت.

متافیزیک یا علوم ماوراء الطبیعه، شاخه ای از فلسفه است و وقتی شما بتوانید به عمق این موضوع فرو بروید، بسیار جذاب است. متافیزیک دان متخصص یا دانشجویی در یک شاخه فلسفه است که با اصول اولیه اشیاء، وجود و شناخت سرو کار دارد. در هیچ یک از ادیان الهی، رهبانیت مورد پذیرش و ترغیب قرار نگرفته و نمیگیرد و آنچه در مسیحیت دیده میشود، نوعی تحریف است؛ لذا در مسیحیت تحریف شده، رهبانیت ارزش یافته است. آیا هیچ گونه هویت زیر بنایی برای میز وجود دارد؟ اجازه دهید با مثال میز که در بالا استفاده کردیم کار را ادامه دهیم.

بحث در مورد جبر و اختیار و همچنین روح و بدن، بحث این فصل است. تمامی فلاسفه در این کتاب مورد بحث قرار نگرفتهاند، اما افلاطون، ارسطو، فرانسیس بیکن، اسپینوزا، ولتر، کانت، شوپنهاور، اسپنسر، نیچه، برگسون، بندتو کروچه، راسل، سانتایانا، ویلیام جیمز و جان دیویی از جمله فلاسفهای هستند که دورانت در کتاباش در مورد آنها نوشته است. فصل پنجم توضیحی مختصر در مورد فلسفهی علم است. تفاوت دیگر در این است که افلاطون فضیلت را صرفاً واحد مى دانست، که آن هم فقط براى عده اى خاص قابل حصول بود.

عده اى باید بنّا و عده اى دیگر برزگر و گروه سومى پارچه باف، دیگران کفش دوز و پیشهور و جز آن باشند تا مایحتاج بدن فراهم گردد. بنابراین، به نوشتن قوانین دست مى زند تا اصول صحیح تأسیس حکومت و نظام سیاسى مطلوب، و در عین حال، زمینى و نه آسمانى را معرفى کند. کتاب «فلسفه و هدف زندگی» نوشته علامه جعفری در عین اجمال، عمده سؤالات پیرامون مساله هدف حیات را که اساسی ترین پرسش جوان امروز است مطرح کرده و با استدلال های منطقی، نقل قول ها، اشعار و تمثیلات زیبا به پاسخ آنها مبادرت ورزیده است.

دیدگاهتان را بنویسید