دائره المعارف اسلامی طهور – نمایش مطلب : تربیت اولاد از نظر لقمان حکیم

اگر پدران حق اطاعت در گردن فرزندان دارند، فرزندان نیز حق بزرگترى در عهده پدران دارند و آن حق تربیت است، یعنى آموختن راه و رسم زندگى از طریق صحیح و پرورش دادن سجایاى انسانى است که در فطرت او تعبیه شده است. اگر مردم آن روز، اسرار این تعالیم عالى را درنیافتند، امروز پیشرفت دانش، پرده از روى این مطلب برداشته است. مؤمن در ماه رمضان با توکل به خداوند به تربیت خود می پردازد، به افزایش کارهای نیکش همت می گمارد، اعمال خود را محاسبه می کند و به سوی خداوند باز می گردد.

از سوی دیگر، مهمترین عاملی که اراده ی انسان را ضعیف می سازد، عادت به انجام گناه ( و به طورکلی، کارهای ناشایست) است. نکات مهم تربیت کودک پنج ساله: در سن ۵ سالگی کودکان به بسیاری از مهارت های حرکتی دست میابند آنها تمرکز بیشتری در انجام کارهای خود دارند مثلاً یک کودک پنج ساله میتواند بند کفش خود را ببندد یا زیپ لباس خود را بالا بکشد . اگر دانشمندان و روان شناسان، استادان آموزش و پرورش، برنامه هاى تربیتى خود را از دورانى شروع مى کنند که کودک چشم و گوش خود را باز کرده و در آستانه چیز فهمى قرار مى گیرد، ولى اسلام برنامه وسیع خود را براى تحقق یافتن سعادت کودک، پیش از انعقاد نطفه او آغاز مى نماید.

فرض کنید قطعه سنگ مرمرى در دست استادکار هنرمندى قرار گیرد، از آن جا که او یک سنگ تراش توانا، یک صنعتگر ماهر، یا یک مجسمه ساز چابک دست است، ده ها فکر و خیال درباره آن کرده و نقشه هایى مى ریزد، ولى اگر دست به پیکر آن «مرمر» زد و آن را به صورت مجسمه یکى از نوابغ جهان یا یکى از اشیاى ظریف درآورد، همه گونه امکانات و استعدادهایى که قبلا در این قطعه مرمر وجود داشت، از میان مى رود و تا سنگ باقى است، صورت نابغه نیز همراه آن باقى خواهد بود.روح و روان حساس کودک در آغاز زندگى، از جهات بسیارى مانند همین ماده خامى است که براى همه گونه فعالیت ها و صورت ها، براى همه رقم تربیت ها و پرورش ها آمادگى دارد; و اگر اولیاى کودک، حسن ابتکار به خرج دهند و فطرت پاک و احساسات ارزنده او را با شیوه هاى پسندیده رهبرى نمایند، سرنوشت او را از این طریق روشن مى کنند، و اگر در این راه، سهل انگارى نمایند و با روش هاى غلط و پرورش هاى ناستوده فطرت او را آلوده سازند، حتما مقدمات بدبختى کودک را فراهم ساخته اند، به طورى که عوامل دیگر شخصیت هاى غلط، زود یا دیر در زندگى او نمایان خواهد شد.

اگر دانشمندان، امروز به اهمیت تربیت کودکان و راهنمایى رجال آینده کشور پى برده اند و با تشکیل جلسات و نوشتن کتاب ها و جزوه ها و نشان دادن فیلم هاى اخلاقى و علمى، گام هاى بلندى در این راه برداشته اند، رهبران عالى قدر اسلام و پیشوایان مذهبى ما، از چهارده قرن پیش با دادن دستورات لازم و ارشاد و راهنمایى هاى سودمند، و با پرورش کودکان و فرزندان نمونه، قدم مؤثرى در این راه برداشته اند. اگر به روشهای اشتباه در تربیت دقت کنید،می بینید که بین افراط و تفریط در گردش است.

پسرها حتی اگر چیزی خلاف این را نشان دهند، باز هم محتاج محبت مادر خود هستند و از این موضوع لذت می برند و این تصور که تنها دختران محتاج ابراز محبت والدین خود هستند تصوری بسیار غلط است اما این محبت نباید در ملاء عام ابراز شود زیرا ممکن است باعث خجالت فرزندتان شود. بنجامین ولمن، اختلالات روان تنی، گفتنی است که در گذشته های دور نیز این اختلالات مورد توجه بوده است؛ چنان که افلاطون در رساله ی خارمیدس از زبان سقراط می گوید: « پزشک هم چنان که نباید پیش از معالجه سر، چشم را مداوا کند و پیش از مداوای تمام تن به معالجه سر بپردازد، مداوای تن را نیز نباید آغاز کند، پیش از آن که روح را علاج کند.

گام عملی: وقتی کودک شما مرتکب کار اشتباهی می شود به جای فریاد زدن و سرزنش کردن او، کودک را بغل کرده و بگویید ” من تو را می بخشم. همه می دانیم بغل کردن کودک باعث احساس امنیت و شادی او می شود. او احساس تعلق به دیگران داشته و فکر می کند فرد مفیدی برای خانواده و اجتماع است. این کار باعث می شود در خانواده و جامعه نقشی داشته باشد و احساس بی فایده بودن نکند.

قبل از اینکه در مدرسه و جامعه درس بیاموزد در خانه و خانواده تربیت می شود. اولین مدرسه بچه خانه است. 7. مگردرین کشور های جوانان ما خودشان خود کفا بوده و محیط انها را وادار ساخته که در پهلوی تحصیل باید حتما کار نمایند مصارف روزمره خود را نیزپیدا نمایند.و نطر به قوانین جاری این کشور ها برای جوانان بعد از سننین 18 سالگی برایشان نیز لیلیه و یا خانه جداگانه داده تا انها ازاد و تنها زندگی نمایند.

علی (ع) مى فرماید: «إنما قلب الحدث کالأرض الخالیة ما ألقى فیها من شىء قبلته؛ همانا دل جوان نورس، همچون زمین کشت نشده و بکر است، هر بذرى در آن بپاشند مى پذیرد.» (نهج البلاغه، ک31) بنابراین، جا دارد بگوییم که مغز کودک مانند فیلم عکاسى است، از آنچه مى بیند و مشاهده مى کند، عکس برمى دارد. مربیان کودک باید متوجه باشند که کودک یک انسان به تمام معنا واقعى است، چیزى از انسانیت کم ندارد، چیزى که هست انسانیت او در حال رشد و تکامل، در حال پیشرفت و پرورش است و مربى باید از ذخایر و سرمایه معنوى و فطرى او به تدریج بهره بردارى کند.یکى از اساسى ترین اصول تربیت، همان «احیاى شخصیت کودک» است; یعنى باید به طفل فهماند که تو یک انسان واقعى هستى، و سپس به صورت یک انسان کامل با او سخن گفت و مطالب علمى و اجتماعى، روش هاى صحیح و اخلاقى را در افق فکر او توضیح داد; به سخنان او به طور دقیق گوش داد و مانند یک انسان کامل به گفت و شنود پرداخت، دست از تشریح و توضیح و افهام برنداشت، تا آن جا که کودک حقیقت را بفهمد و باور کند.

روشهای جدید که خود متأثر از پیشرفتهای روانشناختی و تکنولوژی آموزشی است، بهجای تأکید بر روش آموزش مستقیم متون مقدس، به رویکردها و روشهای شاگردمحوری (Student – Centered) و یا مسائل اجتماعی تأکید میورزند. زیرا اثر آن موقت و مایه پیدایش عقده هایى است که بعدها جبران ناپذیر است.او در ایجاد شخصیت، با باز کردن فکر کودک، امیدوار ساختن او به آینده خود، و با تشریح منافع دانش اندوزى، وارد گفتگو شده و عملا براى آیندگان روش صحیح تربیت را مى آموزد. قانون پنجم تربیت فرزند در اسلام: مسئولیت هایی کوچک برای این عضو خردسال مشخص کنید تا خود را بزرگ ببیند.

این مقاله، به منظور تبیین ویژگیهای عناصر برنامة درسی تربیت اخلاقی، بر اساس مبانی دینی، با مراجعه به آثار گفتاری و نوشتاری علامه مصباح یزدی، به عنوان یک اندیشمند در عرصة مباحث دینی و صاحبنظر در عرصة تربیت اخلاقی، برخی از مبانی، اصول و شیوههای تربیت اخلاقی ایشان را کشف و استنباط کرده و با اشراب آن اصول و شیوهها، به بیان الگویی مطلوب، به طراحی برنامة درسی تربیت اخلاقی پرداخته است. «تربیت اخلاقی» مسیر گذار از وضعیت موجود (دامنه ای که مبدا حرکت انسان است) به سوی قله مطلوب هنجارهای اخلاقی را مینمایاند و آدمی را مدد میکند تا سیمای آرمانی و صورت ایدآل انسان اخلاقی را در وجود خویش پدید آورد.

در اینجا به بحث اطفال بدسرپرست می رسید اینگونه اطفال را میتوان به دو دسته تقسیم کنیم اوّل اطفالی که یکی از والدین آنها دارای رفتار مناسب نیست و اطفالی که هم پدر و مادر دارای مشکل اخلاقی و رفتاری هستند ، با مراجعه به مراکز مشاوره درمانی و روانی یا روان درمانی میتواننو آموزش صحیح را در برخورد با این افراد بیاموزند حتی در صورت عدم حصول نتیجه ی مطلوب میتوانند به دادگاه اطفال مراجعه کنند ، مشروط بر اینکه بدانند برخورد قانونی با فرزندان آن ها نتیجه ای مطلوب به دنبال خواهد داشت و این برخورد منجر به جری شدن طفل و انجلم عمد بدتر از قبل نمیشود.

احزاب / 72) حرکت اتمها و حیات سلولها همه و همه تابع برنامه هدایت ویژه ای است که خداوند برای آنها تعیین فرموده است. 4- خستگی جسمی و ذهنی : ما دوست داریم که فرزندان ما عامل به مذهب و تعالیم آن باشند ولی نمی خواهیم که کودک را در طریق مذهب و عبادت و طاعت آن چنان خسته کنیم که از آن متنفر و بیزار گردد. دستورهاى اسلام درباره تربیت کودک به قدرى زیاد است که نقل یک صدم آنها مقدور نیست، ولى خوشبختانه امروز این مسائل زنده و ارزنده، مورد توجه دانشمندان است و نویسندگان و گویندگان ما با طرز جالبى، نظر اسلام را درباره نحوه تربیت کودک بیان مى کنند.

با نیکی، بدی و دشمنی را دفع کن، تا دشمنان سرسخت همچون دوستان گرم و صمیمی شوند». 7. برای دفع انگلها و کرمکها که موجب تحریک مخرج است باید اقدام شود. در پایان لازم است که بدانید ارتباط کلامی ووضعیت ظاهری مناسب ،خوش خلقی و حوصله شما در تربیت و آموزش ارزش های دینی بسیار ضرورت دارد. اسلام درباره پیوند زناشویى دستورات لازم و کافى دارد و در این باره به تمام جوانب توجه نموده و در انتخاب همسر به ریشه خانوادگى و شرافت موروثى، اهمیت فوق العاده داده است. اما رسول خدا درک می کردند که بازی کردن طبیعت کودک است و برای رشد طبیعی آن ها لازم است، بازی برای رشد فیزیکی، عاطفی، شناختی و اجتماعی کودک شما ضروری است.

البته می توانید با بزرگتر شدن کودک ان را محدودتر کنید اما هیچوقت نباید متوقف کرد. کودکان دلایل منطقی را دوست دارند اما همه چیز را ساده می گیرند. او مى خواهد فرزندانش دانش بیاموزند، ولى هرگز در این راه به شدت و خشونت متوسل نمى گردد و با سیطره و فشار، آنها را وادار به درس خواندن نمى کند، چرا؟ «و لتکن منکم امه یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون» «باید از میان شما جمعی دعوت به نیکی و امر به معروف و نهی از منکر کنند و آنها همان رستگارانند» (آل عمران/104) ایمانداران در شکوفایی یکدیگر نقش آفرینند.

ورزش نه تنها کودک شما را قوی می کند، بلکه باعث می شود او باهوش هم باشد. اتفاقا کودکان دختر در طول روز بیشتر در خانه و در نزدیکی مادر به سر میبرند در نتیجه مادر الگوی بسیار قوی برای یادگیری و یا تقلید برای کودکان است . وقتی بچه زخمی یا دچار مصیبتی شد مادر شروع به نفرين کردن می کند و برسرو صورتش می زند. بعضی آنها را از غول، دزد، جن یا صدای باد و مانند اینها می ترسانند.

دیدگاهتان را بنویسید