سیاست اصلاحات اقتصادی و درهای باز چین

دولت جدید در کاخ سفید فروش تسلیحات به امارات متحده عربی و عربستان را به سرعت متوقف کرد که اقدامی مهم در مسیر قطع حمایت آمریکا از ائتلاف سعودی در جنگ علیه یمن و مقابله با حوثی ها به شمار می رود . ایران در زمینه حقوق بشر و مسئله تایوان از چین پشتیبانی کرد و چین نیز در مجامع بینالمللی، بهویژه در برابر تحریمهای بینالمللی و صدور قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل که تحت فشار آمریکا علیه ایران صادر میشد، مقاومت میکرد. در سال ١٩٧٨، موج انقلاب اسلامی علیه رژیم سلطنتی پهلوی در ایران به اوج خود رسید و بهزودی حکومت سلطنت پهلوی سقوط و جمهوری اسلامی ایران تأسیس شد. چین از شرایط درهای بسته به سمت درهای باز گروید و با آمریکا رابطه سیاسی برقرار کرد، درحالیکه رویکرد جامعه سیاسی ایران، از گرایش و وابستگی کامل به غرب بهویژه آمریکا، به صورت گسترده به سمت استقلال و قطع وابستگی به اجانب و گرایشهای دینی و مذهبی و حرکات انقلابی و اسلامی تحول یافت و در نتیجه، روابط و همپیمانی آمریکا و ایران پس از ٣٠ سال به دشمنی تبدیل شد.

سال ١٩٤٢، ایران نیز پس از اشغال توسط نیروهای کشورهای همپیمان، وارد بلوک کشورهای همپیمان آمریکا شد. دوران انقلاب فرهنگی، سیاست خارجی چین را نیز تحت تأثیر قرار داد و سفرای چین از اغلب نقاط دنیا، از جمله از همه کشورهای خاورمیانه، به جز مصر، فراخوانده شدند و مناسبات با حکومتهای منطقه دچار رکود شد. در این چارچوب همه این مسائل فرصتی را به پکن عرضه کرده اند تا خلاء به وجود آمده در منطقه خاورمیانه را پر کند. افزون بر این، ارتقای موقعیت چین در عرصه جهانی از یك سو واهمیت منطقه خاورمیانه از دیگر سو، بسط نفوذ این كشور در این منطقه را از عقلانیت والزام برخوردار ساخته است. پس از پایان جنگ جهانی دوم در سال ١٩٤٥، دولت ملی چین پایتخت خود را به شهر نانجینگ انتقال داد و در فوریه ١٩٤٦، سطح نمایندگی ایران از وزیرمختاری به سفارت ارتقا یافت و سیدعلی نصر، وزیرمختار ایران در چونگ چینگ به سفیری ارتقای مقام پیدا کرد و همراه دولت ملی به شهر نانجینگ منتقل شد و تا سال ١٩٤٩ که نانجینگ به دست نیروهای کمونیست آزاد شد، وی در این شهر اقامت داشت. با این حال پیش از او، رئیسجمهوری پاکستان نیز با سفر به ریاض و بعد به تهران، تلاش کرد تا حدی که امکان داشت در این جریان، میانجیگری کند.رئیسجمهوری سابق چین در مدت ١٠سالی که رئیسجمهور بود، حتی یک بار هم به ایران سفر نکرد.

به گزارش ایرنا حزب کمونیست چین به ریاست «شی جین پینگ» این سیاست را در تلاش برای افزایش زاد و ولد و جلوگیری از کاهش قدرت اقتصادی چین اجرا می کند با این حال مفسران نگران ضرورت حمایت کافی از والدین به منظور تامین هزینه های فرزنداوری است. این مشکل به سه دلیل است: دلیل اول، اختلاف اقتصادی بین ساکنان شهری و روستایی است.دلیل دوم، رفتار نامطلوب دولت مرکزی با ساکنان روستا در مقایسه با ساکنان شهری است. به عبارت دیگر، سیاستهای چین و ایران در این دوره، تقریبا همزمان، مخالف جهت یکدیگر به حرکت در آمد. دولت بایدن با وعده بازگشت به توافق هسته ای که برنامه جامع اقدام مشترک نامیده می شود، دوره ریاست جمهوری خود را آغاز کرد حال آنکه بیشتر کشورهای عربی خاورمیانه و اسرائیل با آن مخالف هستند. حجم کل واردات و صادرات چین در سال گذشته میلادی (۲۰۲۰) به ۳۲ تریلیون یوان (حدود ۴.۹ تریلیون دلار) رسید که ۳۰ درصد بیشتر از حجم سال ۲۰۱۵ است. چین به نفت خلیج فارس وابسته است و طبق آمار بانک جهانی و ادراه کل گمرک چین، در ۲۵ سال گذشته هم ارزش نفت وارداتی چین و هم سهم کشورهای حاشیه خلیج فارس از بازار چین رشد چشمگیری داشته است.

اقدامات در این کشور در راستای بهبود بخش مالی و اصلاح شرکتهای اقتصادی دولتی، که در دهه ۸۰ بسیار مورد بحث قرار گرفت، نیز به آرامی انجام میشدند. رفتوآمد مقامات عالیرتبه دو کشور و افزایش مبادلات تجاری و اقتصادی در این شرایط، زمینه را برای همکاریهای فرهنگی نیز فراهم کرد. تأثیرگذار این متغیرها موجبات بازتعریف سیاست خاورمیانهای چین را فراهم آورده است،به گونهای که آن را از منطقهای کم اهمیت در سیاست خارجی این کشور به منطقهای برخوردار از اهمیت استراتژیک،ارتقا داده است. این اطمینان خاطر، زمینه را برای نزدیکی بیشتر این دو کشور فراهم کرد. «بنیاد دفاع از دموکراسی ها» (FDD) به عنوان یک اتاق فکر آمریکایی که به اتخاذ رویکردهای ضد ایرانی معروف است در تحلیلی در زمینه سیاست های خاورمیانه ای دولت «جو بایدن» آورده است سیاست هایی که وی در مورد خاورمیانه اتخاذ می کند زمینه را برای برآورده شدن منافع بیشتر برای چین آماده می سازد.

دیدگاهتان را بنویسید