علت جنگ ایران و عراق چه بود؟

چقدر صلح به این بوم نزدیک و چقدر ممکن است درگیریهای داخلی ادامه پیدا کند و جنگ داخلی در این سرزمین دامن بگستراند؟ نیروی دریایی ایالات متحده تا به امروز به قایق های تندرو و مسلح سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران از طریق اقدامات تنش آفرین از جمله هشدار رادیویی و شلیک هوایی پاسخ داده است. عراق نیز با تمرکز تبلیغاتش بر جوامع عرب ایرانی، در برابر تحرکات شیعیان واکنش نشان داد و با تبعید دسته جمعی، بازداشت و اعدام مستمر آن ها از جمله آیت الله محمدباقر صدر، حرکت شان را سرکوب کرد. در این شرایط ما شاهد آن هستیم که پاکستان از شخص اشرف غنی حمایت می کند و این حمایت یک شائبه را ایجاد می کند آن هم این است که اگر برخی کشورها از اشرف غنی حمایت کنند و برخی دیگر از عبدالله عبدالله، عملا حرکت آمریکایی ها برای دوپاره کردن حکومت پیش خواهد آورد، افغانستان درگیر یک جنگ درون حاکمیتی خواهد شد. یعنی نتایج نشستی که بین دو رقیب اصلی در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان برگزار شد حاکی از این جنگ است.

هرچند بین سال های 1984 تا 1988 بیش از سیصد کشتی در خلیج فارس هدف حمله قرار گرفتند، تلفات انسانی ناشی از این حملات بسیار پایین بود. اقدام نظامی دیگری نیز به فرماندهی سپاه پاسداران صورت گرفت ، با نام عملیات کربلای ۳ (زمستان ۱۳۶۵)، که به تصرف اسکله العُمیه در شمال خلیج فارس انجامید ( روزشمار جنگ ایران و عراق ، کتاب ۴۳، ص ۶۴۰ـ ۶۵۲؛ اردستانی ، ۱۳۷۹ ش ، ص ۲۲۲؛ ابوغزاله ، ص ۱۸۴ـ۱۸۵). سرنگون کردن هواپیمای مسافری کشورمان توسط فرمانده نجس وحشی، بی ادب، بی فرهنگ و بی شخصیت آمریکایی برگ دیگری درکارنامه سیاه وننگین آمریکایی ها، وحقوق بشرآمریکایی ومدعیان حقوق بشراست. نیروهای ایرانی توانستند یک هلیکوپتر کبرای آمریکایی را سرنگون کنند که دو خدمه آن کشته شدند. در همان حال بر عده مستخدمین ایرانی شرکت افزوده گشت. در این راستا صادرکنندگان ما باید اطلاعات خود را درباره بازارهای این کشورها افزایش دهند؛ چراکه بدون اطلاع از شرایط و قواعد تجاری حاکم بر این کشورها نمیتوان ظرفیتهای این کشورها برای صادرات کالاهای ایرانی را شناسایی کرد. از سوی دیگر قراردادهای استعماری، خشکی آبوهوا و تنشهای سیاسی در داخل افغانستان و همچنین میان کشور ما و ایران به بروز اختلافاتی درباره آب منجر شده است. در صورت بروز جنگ ما با سیل مهاجران افغانی به کشور روبرو خواهیم بود، که در وضعیت اقتصادی کشور آسیب زننده است، صادرات ما به افغانستان مختل می شود و بسیاری از کارگاه ها و تولیدکنندگانی که کالاهای خودشان را به افغانستان صادر می کنند و از این طریق رونق دارند فعالیتشان مختل می شود.

از یکسو، مذاکرات هستهای ایران میتواند به صورت جدی تحت تاثیر بحران اوکراین قرار بگیرد. به همین دلیل دیپلیماسی ما باید جدی با این قضییه برخورد کند و اجازه شروع یک جنگ داخلی در افغانستان را ندهد و این موقعیت را از آمریکا بگیرد. شكلگیری مجدد نیروهای ارتش افغانستان و بازگشت برخی از بازماندگان نیروی هوایی ارتش میتواند برتری را در مقابل طالبان افزایش دهد. در این حال تصفیه بازماندگان ارتش توسط طالبان نیز میتواند نقش مهمی در افزایش مخالفت با طالبان و كمك به تشدید جنگ داخلی ایفا كند. ایران در این بین چه نقشی ایفا کرده و چه میتواند بکند؟ از طرفی امضای توافقنامه با طالبان یک مشروعیت به طالبان در عرصه بین المللی داده و به نوعی ادعای طالبان برای بازپسگیری حکومت را به رسمیت شناخته است. جنگ جلولاء: بین سپاه سعد وقاص و مهران در جلولاء (نزدیک حلوان) جنگی در گرفت که اعراب پیروز شده و صد هزار اسب ممتاز از ماد به غنیمت بردند. یگانهای سپاه پاسداران با پشتیبانی سپاهیان حضرت محمد صلی اللّه علیه وآله وسلم و با تجهیز ۱۴۰ گردان ، عملیات والفجر ۸ را شروع کردند (محسن رشید، ص ۶۲).

گزینه مطلوب آمریکایی ها جنگ داخلی در افغانستان است، تا از این طریق هم به جمهوری اسلامی فشار بیاورند هم به روسیه و هم به چین به عنوان همسایه شرقی افغانستان؛ و این جنگ با پشتیبانی و مهمات سعودی ها و اماراتی ها دنبال خواهد شد. او در ابتدا به هشدار اخیر ژنرال ارشد آمریکایی درباره فوران جنگ داخلی در افغانستان، همچنین افزایش نگرانیها درباره رویكرد طالبان و امنیت در افغانستان اشاره و ابراز نگرانی میکند که «خطر جنگ داخلی در این كشور مدنظر بسیاری باشد». در روزهای اخیر خلیل زاد (نماینده آمریکا در افغانستان) نشستی را با دو طرف ماجرا یعنی عبدالله عبدالله و اشرف غنی برگزار کرد و ما بعد از این دو نشست شاهد این بودیم که دو طرف هر کدام به عنوان رئیس جمهور در یک روز و یک لحظه سوگند یاد کردند و غیر از طالبان که ادعای حکومت در افغانستان را دارد و با آمریکا به توافقنامه صلح رسید، الان شاهد این هستیم که حاکمیت هم دوپاره شده است.

دیدگاهتان را بنویسید