فلسفه ازدواج چيست؟

هر مدعای فلسفی را که به روش برهانی عقلی اثبات کنیم آنجا فلسفه داریم. از آنجا که این دیدگاه کوپرنیکی در کیهان شناسی و فیزیک او مرکزیت داشت، دکارت انتشار کتاب جهان متوقف رد کرد به این امید که در نهایت کلیسا محکومیت خود را پس بگیرد. هرکس از اطاعت اوامر پیامبر سر باز زند جاهل است. به این معنی که پیام پیامبر که فلسفهای برای سعادت جامعه انسانی و اصلاح بشر است، در قالب قوانین سیاسی قادر است به حلوفصل امور و مصالح دنیوی جوامع انسانی و در قالب معنوی و مذهبی به مصالح آخرت آنان بپردازد. پیامبر(ص) رهبر عالی جامعه اسلامی است، اما در غیاب وی جامعه باید از عالمان دین که مجری اوامر او هستند اطاعت کند.

بعد از انقلاب نیز به علت ماهیت ایدئولوژیک نظام جدید به فلسفه بهصورت تضاد میان ماتریالیسم (مادرایی) و ایدئالیسم (آرمانگرایی) نگریسته میشد و به همین دلیل اعتباری حتی کمتر از گذشته داشت. وی بسیاری از آثار متفکرین ایرانی را به مدارس جدید هند معرفی نمود. تندترین نقد از این جنس از سوی پوزیتیویستها است که اساساً فلسفه سنتی را بی حاصل و بی معنا میدانند. برخی هر نوع نقدی به فلسفه اسلامی را ناشی از بی سوادی و نفهمیدن فلسفهٔ اسلامی میدانند.

او معتقد است که علوم انسانی از دل هیچ فلسفهای از جمله فلسفه اسلامی بیرون نمیآید، اما بنیانها و چارچوبهای کلی علوم انسانی را میتوان بر پایه فلسفه اسلامی توسعه یافته و عصری شده پی ریزی کرد. علاوه بر این اشکوری میگوید که ما برای تولید علوم انسانی مطلوب، دست کم به سه حوزه معرفتی یعنی تفکر فلسفی، دانش تجربی و اجتهاد دینی در رشتههای گوناگون نیازمندیم. در نگاه علامه، هدف حیات برای انسان نمیتواند ماورای طبیعی نباشد؛ چون: «انسان هر ایدهآلی را که به عنوان هدف منظور بدارد، پس از وصول به آن هدف و بلکه با تجسیم واقعی آن، خود را بزرگتر از آن میبیند و هدف به دست آمده را مانند جزء کوچکی از خویش میپندارد.

و آن را فقط در ازدواج و تشكيل خانواده بايد به دست آورد. صحنه عمل اجتماعی هماهنگی میان این دو وجه را میسر میسازد. ازدواج از منظر اسلام بسیار پسندیده و مطلوب است و از منظر فقه اسلامی، عملی مستحب و چه بسا مستحب موکد و در برخی موارد واجب شمرده میشود (مشکینی، 1366: ص10) و مانند هر عمل مستحب بر انجام آن ثواب و پاداش دنیوی و اخروی مترتب میشود؛ چرا که مورد طلب و درخواست الهی واقع شده است: «وانکحوا الایامی منکم و الصالحین من عبادکم و امائکم ان یکونوا فقراء یغنهم الله من فضله و الله واسع علیم» (نور، 32) هر عملی که مورد درخواست اولیای دین واقع شود، نشان از فضیلت و رجحان آن عمل در دیدگاه اولیای دین دارد و از مطلوبیت ذاتی آن عمل حکایت میکنـد.

کسانی میگویند مسئلهی غریزهی جنسی و مشکل زن و حجاب در جوامع غربی حل شده است؛ آری، اگر از زن رویگرداندن و به بچه و سگ و یا همجنس روی آوردن حل مسئله است، البته مدتی است این راه حل صورت گرفته است! فصل چهارم با عنوان «جهان خارج»، به بحث در مورد واقعگرایی یا رئالیسم، ایدئالیسم، پدیدارگرایی و شکاکیت میپردازد و دیدگاههای گوناگون در مورد چیستی جهان خارج از ذهن را مورد بحث و تحلیل قرار میدهد. این حقیر در فصل نخست جلد اول درآمدی بر تاریخ فلسفه اسلامی و همچنین در نوشتار جدیدی با عنوان “دفاع از عقلانیت به این مباحث پرداخته و به این اشکالات پاسخ دادهام.

می توان از این سه واقعه به عنوان سه علت برای انگلیسی – امریکایی نامیدن فلسفه ی تحلیلی یاد کرد. تورات و انجیلِ فعلى از فرضیت صوم خالی اند و فقط آنرا مدح می کنند. حجاب زن تنها مربوط به خود او نیست تا بگوید من از حق خود صرف نظر کردم. بزرگوارید. من هم از شما و هم از استاد مظلومی تشکر میکنم. اگر مسأله تفکیک دین از خرد در شرق اسلامی در دوران امویها و عباسیها مطرح شد، آن هم به انگیزه خاصی، ولی این مسأله در غرب، پس از نهضت علمی اخیر مطرح شد امّا با انگیزه بسیار متفاوت.

قسمت زيادي از مسائل فلسفي مربوط به نحوه علم ما به اشياء و امور است نه مربوط به خود اشياء و امور، و اين هم دليل ديگري است بر اينكه چرا فلسفه فاقد محتوا به نظر ميرسد. دو دیگر، انتقال معارف اسلامی از طریق ایران و بهوسیله متفکران ایرانی است. بسیاری از پیشگامان این مکتب، از جمله میر فتحعلی شیرازی که به امر اکبر شاه، مأمور اصلاحات علمی و آموزشی در هند شد و خدمات ذیقیمتی در این زمینه نمود، ایرانی بودند.

اين امر از اهداف اساسي ازدواج است؛ وجود فرزندان به گرمي، پويايي و صفاي كانون خانواده ميانجامد و انگيزه ادامه زندگي را در انسان تقويت ميكند. به این اشکال در جای خود پاسخ داده شده است و اکنون قصد پاسخ تفصیلی به آن را ندارم. اشکال متجددان به فلسفهٔ اسلامی این است که ذات فلسفه با دینی بودن ناسازگار است و فلسفهٔ دینی همان کلام یا الاهیات است. اشکالی که برخی از متجددان داخلی به تبع از بعضی غربیها به فلسفهٔ اسلامی دارند این است که اصول فلسفه نمیتواند اسلامی باشد، بگذریم از اینکه بسیاری از مستشرقان فلسفهٔ اسلامی را فلسفهٔ عربی میگویند.

این استاد حوزه و دانشگاه معتقد است مهمترین اشکالی که میتوان به فلسفه اسلامی وارد کرد آن است که فیلسوفان مسلمان پس از عصر ترجمه تقریباً با دنیای بیرون از اسلام ارتباطی نداشته و از افکار و تحولات فلسفی خارج از جهان اسلام بی خبر بودهاند. با این حال باید اذعان کرد که در قرن اخیر و پیش از انقلاب اسلامی، تلاشهایی از سوی برخی فیلسوفان ما مانند علامه طباطبایی در این زمینه صورت گرفته و پس از انقلاب نیز به این موضوع توجه بیشتری شده است. تأکید قرآن و احادیث و متون فقهی بر اکتساب و تقویت ملکه عفت و تقوا، ضرورت رعایت حیا و عفاف در مناسبات زن و مرد غیرمحرم، و حرمت برخی امور (همچون قرارگرفتن زن و مرد غیرمحرم در یک محیط بدون امکان ورود شخص دیگر، نهی شدید از چشم چرانی مردان، وجوب ستر برای زن در برابر غیرمحرم و پرهیز او از هرگونه رفتار تحریک آمیز در محیط جامعه از قبیل تبرّج یا سخن گفتن مهیج) بیانگر ارتباط وثیق عفاف و حیا با حجاب است.

به گزارش خبرگزاری حوزه، یکی از پر فراز و نشیب ترین مراحل علمی برای یک طلبه یا دانشجو، پایان نامه نویسی است که مشکلات و چالش هایی را به دنبال دارد و به همین دلیل «نشست بررسی وضعیت پایان نامه نویسی در حوزه» را با حضور «حجت الاسلام والمسلمین کمال الدین مظلومی زاده، دکترای فلسفه تعلیم و تربیت» و «حجت الاسلام والمسلمین سید موسی موسوی، دکترای تخصصی مطالعات زنان» در رسانه رسمی حوزه های علمیه برگزار کردیم تا از نظرات پیشنهادی و کارشناسی این دو استاد راهنما و داور پایان نامه های حوزوی با هدف کمک و ارائه راهکار و پیشنهاد به طلاب و فضلا و همچنین مسئولان حوزوی استفاده نماییم.

اما اینجا توجه ما به رمان یا وجه دیگری از رویکرد فلسفی او ست که سابقه ای بس دراز تر از سینما دارد و سینما – هر آینه از گونه داستانگویش – چه بسا بی آن بر پا نمیماند تا امروز. لذا، رسول اكرم صلى الله عليه و آله فرمودند: «من تزوج فقد احرز نصف دينه»; (6) هر كس ازدواج كند نيمى از دينش را باز يافته است. رویارویی تمدن و معارف اسلامی با عقاید و مذاهب محلی هند موجب پیدایش مکتب فلسفی – مذهبی معتبری گردید که میتوان آن را مکتب اسلامی هند خواند.

دیدگاهتان را بنویسید