فلسفه اشراق – ویکی شیعه

عشق مجازی که متعلق آن انسان است از آن رو دارای اهمیت بررسی است که ممکن است در مراحل مختلف سلوک عرفانی و در راه رسیدن به وحدت حقانی بر سالک عارض شود. این پژوهش که با رویکردی توصیفی – تحلیلی و به روش کتابخانهای و با بهرهگیری از شیوه هرمونتیک مطرح در مباحث اصول فقه شیعی تدوین یافته است، در صدد پاسخ به چرایی و چگونگی عشق مجازی در مراحل مختلف سلوک عرفانی است. اسلام، دین خردورزی است، عقل بشری را چون وحی نبوی، حجت میانگارد و عزیز میدارد، رابطه میان نقل و عقل را مثبت و معنیدار میداند، بسیار روشن است که ترابط میان چنین دینی با فلسفه، به معنی تعامل دو عنصر همسو و همسنخ است که قطعاً مایه مایهوری و پایه پایداری هر دو خواهد گشت.

چنین جسمی آماده برای حیات است یعنی قابل آن است که بتواند زندگی کند، ولی هنوز این استعداد و قابلیت در او ظهور نکرده و به کار نیفتاده است و این معنا، همان است که حیات بالقوه تعبیر می­شود. چنین نگرشی در نزد ارسطو، از نظریه مشهور علل چهارگانه او ناشی شده است. این آمار بالاست، مگر اساتید مشهور که طلاب از آنان شناخت داشته باشند و سوال اینجاست که چه مقدار استاد مشهور داریم؟ علامه طباطبایی در این باره می گوید: «زن در عین دارا بودن مشترکات، از جهاتی با مرد اختلاف دارد، چون ویژگی های ساختمانی متوسط زنان نظیر: مغز، قلب، شریانها، اعصاب، قامت و وزن، طبق آن چه که در کالبد شناسی توضیح داده شده است از متوسط مردان در همان ویژگی ها مؤخرتر است و این مسئله موجب شده است که جسم زن لطیفتر و نرم تر از مرد باشد و در مقابل، جسم مرد درشت تر و سخت تر باشد.

من براي اين در ميان مرز بودن استاد احترام قايلم زيرا ما به امثال ايشان براي افتتاح باب گفتوگو ميان فلسفه شرق و غرب نياز داريم. پارمنیدس اما اتکا به مشاهدات حسی را زیر سوال برده و با تاکید بر تمایز بنیادین و باینری میان وجود و عدم، و در عین حال عبورناپذیر بودن شکاف عظیم میان آنها، استدلال میکند که «وجود نه از وجود برمیخیزد نه از لاوجود: آن هرگز به وجود نمیآید، بلکه فقط هست. آقای حشمتپور اخیرا تدریس این مباحث را شروع کردهاند که نوار آنها در سایت مدرسه فقاهت هست. برخي سرچشمهها آلوده است اما سرچشمهاي كه با احترام و تعهد به اصل و متن، راوي باشد و فلسفه را آنچنان كه هست به ايرانيان معرفي كرده باشد بلااستثنا در سي تا چهل سال گذشته آثار دكتر مجتهدي است.

وی در رساله یا محاوره پروترپتیکوس، که در باب ترغیب به حیات فلسفی است و خطاب به تمیسون، شاهزادهای قبرسی نوشته شده است، نفس در درون انسان را در مقایسه با بدن، جزء قانونگذار حاکم بر بدن میداند که مورد اطاعت بدن قرار میگیرد. برخي بزرگواران شيداي فلسفه اسلامياند كه در جاي خود خوب است، برخي نيز ذوب در فلسفه غربي شدند و غير از كانت فيلسوفي را در عالم نميشناسند و ره به سجده به سوي هگل و هايدگر ميبرند كه بحث آنها نيز جداست اما اندك كساني هستند كه تحصيل فلسفه غربي ميكنند ولي وقتي جان شيداي خود را در تاملات فلسفي فرو ميبرند، عرصه تاملات خود را فلسفه اسلامي به ويژه شيخ اشراق قرار ميدهند.

در فلسفه غرب عشق به جنس مخالف از زمان افلاطون يك آهنگ سرگرم كننده بوده است. طبعا هم علم میتواند به عشق بپردازد، هم دین، هم فلسفه، هم عرفان و هم اسطوره. برای این منظور ابتدا با بررسی علل عدم ظهور عشق مجازی در آثار عرفانی سدههای اولیه و واکاوی علل ظهور آن در قرون میانی (قرن چهار به بعد) به این نتیجه میرسد که در عرفان اسلامی تا پیش از ابنعربی نسبت به فلسفه عشق مجازی دو دیدگاه عمده وجود دارد؛ یک: دیدگاه کارکردگرایانه که عشق مجازی را مقدمه و پلی برای رسیدن به عشق الاهی میداند. عشق در ادبیات عرفانی همان محبت شدید است که به حقیقی و مجازی تقسیم میشود.

عشقی که در ظاهر مصداق کثرت است با ماهیت سلوک عرفانی که اقتضای وحدت دارد، در تضاد است. دو: دیدگاهی که مبنای آن وحدت وجود است. در آثار ابنعربی، دیدگاه اخیر غالب است، با این تفاوت که وحدت وجود، مبنای عشقشناسی او نیست بلکه نتیجه عشقشناسی او است. » پاسخ دهند، ملالی نیست جز دوری فیلسوف و فلسفه؛ حتی طرح این پرسش فلسفی به معنای ایستادن در آستانه تفکر است و «رخصت» حضور در ساحت اندیشه. اما آنچه پس از ارائه تعریفی نسبتا درست از فلسفه و فلسفیدن در این مطلب مد نظر است، این است که بر ضرورت بهره مندی ذهنی جستجوگر و دانایی دوست برای همه انسان ها تاکید کنیم و بگوییم که انسان بی آنکه نگاهی درست و عمیق بر خود و جهان اطرافش داشته باشد، حتی در صورت بهره مندی از بهترین و عالی ترین نعمت ها و امکانات مادی، نمی تواند بر اساس جهان بینی درستی با زندگی مواجه شود.

به گزارش خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین حبیبالله فرحزاد در ششمین ویژه برنامه «تسبیح سحر» که از جوار آستان مقدس امامزاده سید علی(ع) به صورت زنده روی آنتن سیمای مرکز قم رفت اظهار کرد: ماه رمضان به سرعت میگذرد و این نعمت هم تمام میشود البته این نشانهای از گذر سریع عمر آدمی است، عمری که سرمایه این دنیا بوده و میتوانیم با بهرهگیری صحیح از آن، به کمال و سعادت دست یابیم.

البته میان علوم عقلی با علوم تجربی تفاوت های زیادی وجود دارد.علوم عقلی با انتزاع عقلانی پدید می آیند. در گفتار نخست کتاب نویسنده پیگیر تلاش موریس بلانشو در نوشتههای داستانی و انتقادیاش (جایی که تمایز میان داستان و نقد در نهایت به نحوی پربار فرو میپاشد) به منظور توصیف و نمایش سرچشمه رازآلود اثر هنری است. بسیاری تالس را به عنوان اولین فیلسوف معرفی میکنند اما نظریات وی و بسیاری از فلاسفه طبیعی و پیشاسقراطی، با توجه به تعریف امروزی فلسفه، در حوزه علوم تجربی قرار میگیرند. با توجه به درآمدی که بیان گردید هم میتوان از تعبیر فلسفه اسلامی دفاع کرد و هم فارابی، ابن سینا، سهروردی، خواجه نصیر، میرداماد و ملاصدرا و علامه طباطبایی را فیلسوف نامید.

برتراند راسل فیلسوف بزرگ غربی پرسید فلسفه ازدواج چیست و چرا قران تا این اندازه به ازدواج تاکید می کند؟ یک جنبه هرمنوتیکی است که به معنای افعال پیچیده انسانهای متعدد میپردازد. ممکن است پرسشها و مباحثی که به مسئله وحدت نفس و بدن ارتباط پیدا میکنند، از یک منظر خیلی زود کنار گذاشته شده، توجه چندانی به آنها نشود. گرچه مهمترين شاعران جهان خود را با موضوع عشق سرگرم نموده اند، ولي فقط فيلسوفان محدود و غيرمهمي به آن توجه داشته اند.

تازماني كه فيلسوفان انسان را از طريق عقل گرايي او تعريف مي كردند، عشق يك اتفاق و حادثه يا جنون وهرج ومرج احساسات بحساب مي آمد. آدرنو او را هيچ گاه روشنفكري مهم بحساب نياورد بلكه فيلسوفي ساده لوح، عام پسند ولي محبوب و پرخواننده دانست. اين كتاب را امروزه عرفاني فلسفي بحساب مي آورند. در رابطه با فلسفه عشق گفته مي شود كه فلسفه معمولاشاخه اي سنتي و محافظه كارانه از علوم است و پيشداوري و قضاوتهاي خاص خود را دارد، گرچه فيلسوفاني مانند نيچه، هگل، شوپنهاور، كي يركگارد، سارتر، رونالدبارت، فوكو ، و لومن بحث هايي را آغاز كردند، ولي امروزه در دانشگاه استادان از برقراري سمينار درباره عشق خودداري مي كنند چون دانشجويان آنان را جدي نمي گيرند و حتي احتمالابيشتر كتاب درباره منطق صوري نوشته مي شود تا درباره عشق، و گويي مسايل علم منطق صوري براي خواننده گان مهم تر است تا بحث و تئوري درباره احساسات عاشقانه.

آثار ابنسینا در شرایط شخصی و حتی میتوان گفت سیاسی و جغرافیایی مختلفی نوشته شده است. دو قرن پيش از وي روسو در كتاب “ درباره نابرابري ميان انسانها “ نوشته بود كه انسان فرشته است ولي جامعه و تمدن صنعتي او را ضايع كرده اند. به گزارش عطنا به نقل از اعتماد ، جمع كثيري از اساتيد و پژوهشگران، كريم مجتهدي، چهره ماندگار فلسفه، رضا داوري اردكاني، رييس فرهنگستان علوم و رييس سابق انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، حسن بلخاري، رييس انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، مهدي گلشني، رييس گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتي شريف در این مراسم حضور داشتند.

ابتداي نشست، حسن بلخاري، رييس انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، با اشاره به شأن و جايگاه والاي مجتهدي در تاريخ فلسفه ايراني اسلامي، گفت: به عنوان يك دانشجو و طلبه فلسفه، دكتر مجتهدي را دقيقا در مرز ميان فلسفه اسلامي و فلسفه غربي قرار ميدهم. شايد اين رساله دكترا و حضور دو فرد برجسته يعني كربن و ژان وال سبب اين جايگاه ويژه و قرار گرفتن ايشان در مرز فلسفه غرب و فلسفه اسلامي در طول زندگيشان شد و شايد هم جان شرقي ايشان علت اين امر باشد. روياي نويسنده آن، آنزمان، مخلوطي يهودي از سوسياليسم، هومانيسم، و عرفان شرقي بود.

دیدگاهتان را بنویسید