123-144; Ingram, 2022, Chapters 2-7, Pp

مداخلات نظامی آمریکا توسط گروه های مذهبی افراطی مانند داعش و طالبان موجب توسعه جنبش های جدایی طلب قومی در منطقه خواهد شد و عملا در تمام کشورهای همسایه ایران اثرگذار خواهد بود . وقوع انقلاب اسلامی ایران موجب بروز نگرانی ها، ناآرامی ها و بی ثباتی بالقوه شده بود. موشکها و راهپیماهای بدون سرنشین حوثیها در 17 ژانویه ابوظبی را هدف قرار دادند که در پی آن سه نفر کشته شد و منجر به تشدید حملات ائتلاف به رهبری عربستان سعودی به یمن و کشته شدن ده ها غیر نظامی شد. با توجه به این واقعیت ها، بغداد مجبور شد معاملات خود را با فرانسه افزایش دهد. برای من راحت است که بگویم فقط شاه مقصر بود اما واقعیت این است که اسناد این را نمیگوید اما بعد از اینکه ایران موضوع برگزاری رفراندوم را میپذیرد، ایران واقعا کوتاهی میکند و سر ایران را کلاه میگذارند. این قصه را از واقعیت الهام گرفتهایم و در واقع طیف گستردهای از جوانان عراقی این تجربه را پشت سر گذاشتهاند و بلاهای بسیاری را صدام بر سر آنان آورد.

به کارگیری نفرات آموزش دیده که از تجربه کافی لازم برای جلوگیری از وقوع تصادف و مواجهه حرفه ای با وضعیت تصادف برخوردارند، همزمان با سازمان رزم بر اساس فرماندهی متمرکز که اختیارات یگان ها و واحدها را به حداقل می رساند برای جلوگیری از وقوع جنگ ناخواسته بر اثر تصادف ضروری است. این رویکرد باب هر نوع مذاکره را در خصوص تقسیم آب بسته است. پیوستن پاکستان به کشورهای مخالف ایران، اگرچه میتوانست امتیازات فراوانی را برای این کشور به همراه داشته باشد اما تهدیدات امنیتی این کشور را به شدت افزایش میداد. در حالی که نسبت به میزان این کمک ها اتفاق نظر وجود ندارد – بین 25 تا 65 میلیارد دلار – باید گفت این دو کشور با کمک به عراق بر اساس منافع ملی مد نظر خود عمل کردند و هر دو حمایت از بغداد – و البته نه رژیم صدام – را انتخاب بد از بدتر می دانستند. جنگ ایران و عراق یکی از شدیدترین منازعات پس از جنگ جهانی دوم به شمار می آید که تأثیرات عمده یی بر ثبات منطقه، منازعه ی اعراب – اسرائیل، شاه راه نفتی غرب و دیگر منافع ابرقدرت ها گذاشته است.این مقاله با بررسی وضعیت موجود دو کشور ایران و عراق ، به تحلیل و واکاوی علل وقوع جنگ بین این دو کشور پرداخته است.

این استراتژی تا حد زیادی جواب داد و دولت پاکستان عملاً موفق شد تا سالهای پایانی جنگ، روابط نزدیکش را همزمان با کشورهای عرب منطقه، ایران و نیز ایالات متحده حفظ کند. انقلاب اسلامی در برابر نظامهای لائیکی مورد نظر غرب در منطقه، با صراحت، احیاء مذهب را صلا میداد. در واقع، این اقدام پاکستان را از سه جهت در محاصره کشورهای مخالف قرار میداد. من عبارت بهترین را از جهت منتقدان میگویم. دیگر کشورهای عربی منطقه نیز از انقلاب ایران می ترسیدند ولی ابزارهای لازم برای مقابله با آن را نداشتند؛ اما عراق این توانایی را داشت و با تعدیل افراطی گری خود، از انزوای سیاسی خارج شده بود. ولی مصلحت ملی و کشور و بهترین منطق و معقول این بود که توافق کنند. اولین جنگ بین ایران و اعراب جنگ “ذوقار” بود و شرح جنگ اینه که خسرو پرویز در زمان لشکر کشی به روم شنید که ” نعمان” پادشاه حیره دختر بسیار زیبا داره پس ازش خواست تا باهاش ازدواج کنه، ولی نعمان وقتی دسیسه خسرو پرویز رو فهمید جواب رد داد. ضمن اینکه پیامدهای داخلی این تصمیم نیز برای پاکستان بسیار مهم و تأثیرگذار بود. آنها با توجه به تحولات منطقهای و جهانی و نیز تعاملاتی که با کشورهای منطقه و فرامنطقه داشتند و نیز با توجه به تحولات داخلی و تهدیدات پیرامونی، به موضعگیری در قبال این جنگ پرداختند.

البته، حکام این کشورها شخصاً از سلطه احتمالی عراق بر منطقه خلیج فارس هم نگران بودند. مواضع و عملکرد کشور عمان در دوران جنگ تحمیلی متأثر از مواضع کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و شورای همکاری خلیج فارس و در این چارچوب یود بود از این رو به بررسی موضع گیری عمان در قالب شورای همکاری خلیج فارس خواهیم پرداخت . حداقل تماس سیاسی باعث می شود که طرفین درک کاملی از پروسه تصمیم گیری و انگیزه های رایج و مقبول در پایتخت ها نسبت به یکدیگر نداشته باشند و در این صورت بیشتر از هنگامی که تماس های سیاسی مداوم و منظمی وجود دارد، در معرض بدخوانی از نیات هم قرار می گیرند. دوم آن که، مواضع واحد شورا در طول هشت سال جنگ به تدریج تکامل یافت که نشانه فرآیند تصمیم گیری شورا در رویارویی با تحولات بسیار سریع بود. در نتیجه، مقامات شورا از هر دو طرف جنگ درخواست کردند تا با قبول آتش بس اختلافات خود را حل کنند، اما با توجه به نفوذ بسیار محدود آنها بر ایران و عراق این درخواست به نتیجه نرسید. نیز از همان روزهای نخستین جنگ با تشکیل کمیته حسن نیت و برگزاری اجلاسهای متعدد در سطوح سران و وزرای امور خارجه، برحل و فصل مسالمتآمیز جنگ تأکید نمود (رجوع کنید به عبدالرشیدی، ص371 به بعد)، اما این تلاشها در طول جنگ به اقدامی عملی و نتیجهبخش منجر نشد.

دیدگاهتان را بنویسید